Bir firmaya avans gönderirken ya da ortaklığa para koyarken elinizdeki dayanak büyük ölçüde karşınızdakinin sözüdür. Dedektif bu sözün yerde karşılığı olup olmadığına bakar; siz de parayı göndermeden ya da imzayı atmadan elinize bakılmış bir bilgi alırsınız.
Karşınızdaki firma var mı?
Araştırma verilen adresten başlar ve şunlara cevap arar:
- Bu adreste böyle bir iş yeri duruyor mu, tabelası var mı?
- Kapısı açık mı, iş yapılıyor görünüyor mu?
- Görülen yer anlatılan büyüklüğü tutuyor mu? Depo denen yerde depo, saha denen yerde saha var mı?
Uydurduğumuz bir durumla anlatalım. Bir müteahhit, iş makinesi kiralayan bir firmayla anlaşmak üzere; firma makinelerinin kendi sahasında durduğunu söylüyor ve avans istiyor. Araştırma konusu şöyle kurulur: verilen adreste böyle bir saha var mı, makine görünüyor mu, orada iş yapan biri var mı?
Bize firmanın adını, verilen adresi ve sizden ne istendiğini iletmeniz görüşmeyi başlatır. Birden çok adres varsa bunu baştan söyleyin, çünkü gün sayısına ve ücrete yansır.
Ortağım beni dolandırıyor mu?
Bu soruya dedektif hüküm vererek cevap vermez, ortağınızın anlattığı işin yerindeki karşılığına bakar. İkinci bir dükkân açtığını, depo tuttuğunu, yeni bir şantiye aldığını anlatıyorsa o yer var mı, kapısı açık mı, ortağınız orada iş başında görünüyor mu, bunlar kontrol edilebilir.
İki durum birbirinden ayrılır. Ortaklığa yeni girecekseniz bakılan, size gösterilen mevcut iştir. Zaten ortaksanız konu, sizden ayrı yürüdüğünü düşündüğünüz yerdir; o yerin adresini ya da adını bilmeden çalışma başlamaz.
Kendinize sorabileceğiniz şeyleri ortak şüphesi yazısında topladık. Defter ve kayıt incelemesi bu araştırmanın konusu olmaz: binaya girilmez, komşu dükkândan bilgi toplanmaz.
Rapor bu işte neyi yazar?
Rapor adresi, bakılan günleri ve o günlerde rastlanan faaliyeti sıralar. Kapalı bir kapıdan sonuç çıkarılmaz, çünkü firma taşınmış ya da iş değiştirmiş olabilir. Raporda “dolandırıcı” gibi bir söz yer almaz.